Tứ đại vương mộc là gì? 4 loại mộc vang danh của Việt Nam

Trong thế giới đa dạng của các loại gỗ, tứ đại vương mộc luôn nằm ở một đẳng cấp hoàn toàn khác biệt. Đây là một danh xưng tuyệt mỹ nhằm nhấn mạnh về sự danh giá, khan hiếm cùng những phẩm chất cao quý mà các dòng gỗ quý đang sở hữu. Vậy loại gỗ nào mới có đủ sức mạnh để được xếp vào hàng vương mộc? Hãy cùng Hưng Phát Sài Gòn khám phá chi tiết trong bài viết này nhé.

Tứ đại vương mộc là gì?

Khi tìm hiểu về tứ đại vương mộc, quý khách sẽ biết được đây là một danh hiệu cực kỳ danh giá nhằm tôn vinh 4 loại gỗ siêu quý hiếm được cả thế giới công nhận. Trong đó, thuật ngữ vương mộc có nghĩa là vua gỗ với tầng nghĩa sâu sắc hơn gỗ quý. Nó không chỉ nhấn mạnh vào sự quý hiếm mà còn hàm ý rằng đây là gỗ của vua hay vua của các loại gỗ.

Một điều thú vị là danh xưng mộc vương không chỉ nằm ở giá trị kinh tế. Trên thực tế, nó còn mang trên mình những giá trị sâu sắc hơn về văn hóa, lịch sử hay biểu tượng của quyền lực, cao quý. Đó cũng là lý do vì sao tứ đại vương mộc luôn được nhắc đến như đỉnh cao của gỗ quý.

Phân biệt tứ đại vương mộc và tứ đại danh mộc

Tứ đại danh mộc là một khái niệm phổ biến trong ngành nội thất và kiến trúc cổ Việt Nam. Nó được dùng để chỉ top 4 loại gỗ nổi tiếng được ứng dụng phổ biến trong lĩnh vực nội thất và kiến trúc cổ. Trong đó, 4 loại gỗ thông dụng, đẹp, bền và được yêu thích hiện nay cũng chính là nhóm tứ thiết: Đinh, Lim, Sến, Táu. Ngoài ra, gỗ gụ cũng là một chất liệu quý nên đôi khi cũng được nhiều người xếp vào nhóm danh mộc này.

Từ khái niệm trên, chúng ta có thể nhận thấy được sự khác biệt giữa danh mộc và tứ đại vương mộc là gì. Theo đó, danh mộc là nhóm gỗ có giá trị và tính ứng dụng cao. Nó thường được ưu tiên để thi công nội thất lớn, làm sập thờ hay cột nhà nhờ khả năng chống đỡ, chịu lực ấn tượng. Ngược lại, nhóm gỗ vương mộc lại là nhóm gỗ sưu tầm có giá trị siêu cao và thường chỉ tính bằng kg, người có tiền cũng chưa chắc đã mua được.

Lấy ví dụ cụ thể, gỗ gụ và gỗ trắc đều được xếp vào nhóm I của các loại gỗ quý. Tuy nhiên, chỉ có gỗ trắc mới được xếp vào hàng vương mộc, còn gỗ gụ thì lại không. Điều này cho chúng ta thấy được sự khác biệt lớn của danh xưng vương mộc khi nó luôn đứng trên danh mộc về những phẩm chất, cảm quan và cả độ hiếm trên thị trường.

Tứ đại vương mộc gồm những loại gỗ nào?

Có thể nói, những loại gỗ trong vương mộc đều thuộc top đệ nhất gỗ trên toàn thế giới. Chúng được đánh giá cao không chỉ bởi vẻ đẹp tuyệt mỹ, chất lượng hàng đầu mà còn nằm ở giá trị vượt thời gian, chúng bao gồm:

1. Gỗ Hoàng Đàn Tuyết

Gỗ hoàng đàn tuyết là một loại gỗ quý chỉ mọc trong những khu rừng, dãy núi đá vôi của tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam. Điểm đặc biệt của dòng gỗ này chính là các tinh thể óng ánh như những lớp tuyết mỏng khi để ở trong môi trường kín, có độ ẩm cao. Bên cạnh đó, gỗ cũng sở hữu một lớp nhựa cho hương thơm lâu dài, thậm chí thoang thoảng bền bỉ ngay khi lớp nhựa đã hết.

Hiện nay, hoàng đàn tuyết đang là dòng gỗ quý có giá thành đắt nhất tại Việt Nam. Trong thế giới tâm linh, khả năng lên tuyết và hương thơm thoang thoảng của gỗ cũng được thần thánh hóa. Bằng chứng là nó luôn được sử dụng để chế tác các vật phẩm tâm linh, đồ thờ cúng hay trong xây dựng chùa chiền, đình làng và không gian thờ cúng. Hiện nay, hoàng đàn tuyết đang là dòng gỗ quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng cao nên đang được Nhà nước bảo vệ nghiêm ngặt, xứng đáng góp mặt trong tứ đại vương mộc.

2. Gỗ Vương Mộc Tử Đàn

Vương Mộc Tử Đàn trong tứ đại vương mộc vang danh thế giới chính là tên gọi khác của gỗ Tử Đàn Ấn Độ, một loại cây thuộc họ Đậu và có tên khoa học là Pterocarpus Santalinus. Loại cây này thường mọc nhiều ở Ấn Độ, Indonesia và một số quốc gia tại Nam Phi. Cây có sắc đỏ đậm nổi bật, ưa sáng và có khả năng chịu hạn khá tốt. Thời gian sinh trưởng của tử đàn diễn ra rất chậm, chúng phải mất từ 40-50 năm mới đủ tuổi khai thác và có tuổi thọ kéo dài đến hàng nghìn năm.

Cũng vì sức sống bền bỉ mà loại cây này được nhiều người tin tưởng là ẩn chứa nhiều linh khí của đất trời. Đây cũng là lý do giúp chất gỗ này trở thành vật liệu hàng đầu để chế tác đồ phong thủy, tâm linh hay đồ nội thất hoàng gia siêu đắt đỏ.

Trong văn hóa, lịch sử Trung Quốc, gỗ tử đàn đỏ có ý nghĩa rất lớn, nhất là trong triều đại nhà Thanh. Điển hình là một chiếc ghế được làm từ gỗ tử đàn được tìm thấy tại Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh và được sử dụng bởi các vị hoàng đế. Đây cũng là lý do giúp loại gỗ này có giá trị đắt đỏ, đồng thời khiến nguồn gỗ tại Ấn Độ đang bị cạn kiệt nghiêm trọng vì các hoạt động buôn lậu trái phép.

3. Đàn Hương Ấn Độ

Khi liệt kê tứ đại vương mộc gồm những loại gỗ nào, đàn hương Ấn Độ cũng là một cái tên không thể bỏ qua. Đây là một loại cây có trọng lượng lớn, đường vân đẹp, mịn màng và có hai gam màu nổi bật là vàng nâu hoặc vàng trắng. Một điểm thú vị khiến đàn hương được xếp vào nhóm vương mộc chính là hương thơm bền bỉ và kéo dài trong nhiều thập kỷ. Chính hương thơm này đã giúp cho gỗ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, là hiện thân của sự thanh tịnh, bình an và nhẹ nhàng.

Tinh dầu của đàn hương được đánh giá là chiết xuất quý giá với mùi hương ngọt ngào, ấm áp. Loại tinh dầu này mang đến nhiều công dụng ấn tượng như thư giãn, giảm stress, chăm sóc da và kháng khuẩn hiệu quả. Với ưu điểm đắt giá về cả hương thơm lẫn tinh dầu, cây đàn hương đang bị khai thác một cách thiếu kiểm soát và điều này khiến nó đang phải đối mặt với tình trạng khan hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng cao.

4. Gỗ Đen Châu Phi

Gỗ đen châu Phi là một loại gỗ có tên khoa học là Dalbergia melanoxylon. Trong tự nhiên, gỗ được tìm thấy nhiều ở các vùng ven biển của Đông Phi, chủ yếu là tại các quốc gia Mozambique và Tanzania. Với gam màu đen tuyền cho đến tím sẫm, loại gỗ này được ví như “vàng đen” của rừng sâu.

Từ thời Ai Cập cổ đại, gỗ đen đã được các Pharaoh và tầng lớp giàu có ưa chuộng sử dụng. Không chỉ vì gam màu quyền lực, gỗ đen còn có độ bền cao, kết cấu cứng cáp nên thường được đặt trong các lăng mộ của các vị hoàng đế. Vì thế, không có lý do gì gỗ đen châu Phi không nằm trong danh sách tứ đại vương mộc của thế giới.

Trung bình, một cây gỗ đen phải mất khoảng 60 năm mới đủ tuổi trưởng thành và khai thác. Nhưng sức hút của loại gỗ này trên thị trường đang ngày càng gia tăng, nó khiến cho số lượng gỗ đang ngày càng kiệt quệ nghiêm trọng và đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng.

Tứ đại vương mộc Việt Nam gồm những cây gỗ nào?

Không chỉ trên thế giới, Việt Nam cũng có những vương mộc của riêng mình với các loại gỗ đứng đầu về chất lượng. Để khám phá 4 loại mộc vang danh của Việt Nam gồm những loại gỗ nào, quý khách hãy tham khảo ngay 4 loại gỗ cực kỳ quý hiếm dưới đây:

1. Gỗ sưa

Đứng đầu trong danh sách tứ đại vương mộc Việt Nam đó chính là gỗ sưa. Đây là một loại cây họ Đậu, thuộc nhóm gỗ quý IA và có tên khoa học là Dalbergia tonkinensis. Ở nước ta, tùy thuộc vào vùng miền mà người ta sẽ gọi gỗ sưa bằng những cái tên khác nhau như huê mộc, huỳnh đàn, hoàng hoa lê hay trắc thối. (1)

Thuộc dòng vương mộc, loại gỗ này mang đến một bề mặt mịn màng, đường vân đẹp và sắc đỏ quyến rũ. Không chỉ vậy, gỗ còn có hương thơm thoang thoảng, phảng phất giống như mùi của hương trầm. Chính những yếu tố này đã giúp cho gỗ sưa trở thành vật liệu hàng đầu trong chế tác nội thất, đồ thủ công mỹ nghệ hay vật phẩm tâm linh. Tuy nhiên, vì thuộc nhóm gỗ hiếm IA nên vật liệu này đã bị Nhà nước cấm khai thác thương mại kể từ năm 1994.

2. Hoàng Đàn Lạng Sơn

Hoàng đàn được trồng tại Việt Nam là một dòng cây khá đặc biệt khi chỉ phát triển được trên những vùng đất đặc thù như Lạng Sơn. Loại cây này có tên khoa học là Cupressus torulosa hay còn được gọi là hoàng đàn liễu, bách mộc, bách xoắn hay tùng có ngấn. Về đặc điểm sinh học, hoàng đàn là một loại cây thân gỗ với chiều cao dao động từ 15-20m, đường kính trung bình nằm trong khoảng 0,5-1m. Phần vỏ cây có hai tông màu chính là nâu xám, vàng nhạt và chứa tinh dầu thơm bên trong. (2)

Nhờ lượng tinh dầu ấn tượng mà gỗ này có mùi hương rất thơm và được ưa chuộng để chế tác đồ phong thủy, tâm linh, mỹ nghệ, chiết xuất tinh dầu hay làm tinh dầu chữa bệnh. Chưa kể, gỗ còn có tuổi thọ lên đến hàng trăm năm nên còn được giới siêu giàu lựa chọn là chất liệu làm nội thất cao cấp, bền bỉ. Hiện nay, hoàng đàn Lạng Sơn đang nằm trong danh sách nhóm gỗ I cần được bảo vệ vì có nguy cơ tuyệt chủng cao, nên thường được xếp vào nhóm tứ đại vương mộc Việt Nam.

3. Gỗ trắc

Nhắc đến nhóm tứ đại vương mộc ở nước ta chắc chắn không thể bỏ qua gỗ trắc. Loại gỗ này có tên khoa học là Dalbergia cochinchinensis hay còn được biết đến với tên gọi khác là cẩm lai Nam Bộ. Đây là cây thuộc họ Đậu và thường phân bố chủ yếu tại những khu rừng có địa hình cao, hiểm trở ở Đông Nam Á. (3)

Gỗ trắc thuộc nhóm cây thân gỗ nên xét về đặc tính sinh học, cây có chiều cao lên đến 25m và đường kính khoảng 1m. Bên cạnh đó, mật độ gỗ rất dày, chắc chắn và có đường vân đẹp, hương thơm nhẹ nhàng và có chút hơi chua, không hắc. Với các đặc điểm này, gỗ thường được sử dụng trong chế tác công trình, kiến trúc như đèn chùa, miếu hay điện thờ. Ngoài ra còn được dùng để sản xuất đồ nội thất như tủ, giường và bàn ghế.

Gỗ trắc có rất nhiều loại nhưng trên thị trường hiện nay, hai loại trắc đỏ và trắc đen là phổ biến nhất. Trong đó, trắc đen là loại gỗ quý hiếm và mang đến nhiều giá trị hơn so với loại trắc đỏ.

4. Kỳ nam

Kỳ nam là dòng gỗ cao quý nhất trong bậc tứ vương với độ quý hiếm và giá trị kinh tế cực cao, thậm chí đắt hơn rất nhiều lần so với vàng. Loại cây này được xem là báu vật quý giá của thiên nhiên vì quá trình phát triển phải trải qua hàng trăm, nghìn năm.

Với lượng tinh dầu cao cùng hương thơm đắt giá, kỳ nam trước kia chính là vật phẩm được dùng để cống nạp, quà biếu cho các bậc vua chúa. Sau này, nó được xem là một vật liệu quý trong y học, tâm linh hay trong lĩnh vực thẩm mỹ. Hiện nay, giá bán của kỳ nam đang rơi vào tầm 30 – 50 tỷ đồng/kg và dĩ nhiên, không phải có tiền là sẽ sở hữu được.

6 tiêu chí cốt lõi để xếp hạng Vương Mộc

Như đã nhấn mạnh, vương mộc là một thuật ngữ được các chuyên gia dùng để đánh giá, xếp hạng các loại gỗ quý trên thế giới. Để được vinh danh trong nhóm tứ đại vương mộc, mỗi loại gỗ không chỉ sở hữu một mà phải đáp ứng đầy đủ những phẩm chất ấn tượng sau:

• Độ quý hiếm và tình trạng bảo tồn: Gỗ được xếp vào hàng vương mộc phải là loại có độ quý hiếm, khó tìm và đang đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng, cần phải được bảo tồn.
• Màu sắc đẹp mắt: Một yếu tố cực kỳ quan trọng giúp gỗ được đưa vào nhóm vương mộc đó chính là màu sắc. Nếu quý khách để ý, màu của các loại gỗ này thường rất đẹp, đặc trưng và thu hút.
• Hoa văn ấn tượng: Đường vân là một trong những yếu tố giúp chất liệu gỗ trở nên giá trị, cao quý gấp nhiều lần. Vân gỗ vương thường trông rất tự nhiên, uốn lượn tinh xảo và sắc nét.
• Mùi hương đặc hữu: Mùi hương trên gỗ vương mộc thường rất thơm và không bị nhầm lẫn với loại nào. Gỗ càng thơm, càng dai dẳng càng có giá thành cao trên thị trường.
• Trọng lượng và độ cứng: Điểm chung của các dòng gỗ vương mộc đó là sự cứng cỏi, kết cấu chắc chắn và rất nặng. Đây là một ưu điểm giúp các sản phẩm làm từ gỗ vua có tuổi thọ kéo dài hàng trăm năm.
• Độ bền và tuổi thọ: Mật độ gỗ dày, kết cấu cứng cáp giúp các loại gỗ vua có độ bền ấn tượng. Nó có thể chống lại sự xâm nhập của mối mọt và các tác nhân khiến gỗ bị cong vênh, đảm bảo tuổi thọ kéo dài rất lâu theo thời gian.

Công dụng và ứng dụng của tứ đại vương mộc trong cuộc sống

Có thể nói, những dòng gỗ vua trên thế giới đều được xem là loại tinh túy và có giá trị hơn vạn lần so với loại gỗ thường. Chính vì vậy, dù có giá thành cao đến đâu nhưng chúng vẫn được săn đón nồng nhiệt để ứng dụng trong các lĩnh vực sau:

1. Ứng dụng trong phong thủy và tâm linh

Những dòng gỗ được xếp vào trong nhóm gỗ vua thường có thời gian sinh trưởng và phát triển rất lâu, trung bình dao động từ 50 năm cho đến hàng trăm, nghìn năm. Theo quan niệm của phương Đông, những cây gỗ có thời gian phát triển bằng cả một đời người thường được hấp thụ linh khí của đất trời. Chính vì vậy mà chúng được ứng dụng phổ biến để làm đồ phong thủy, tâm linh với tác dụng xua đuổi tà ma, tà khí.

2. Công dụng trong mỹ nghệ và nội thất

Điểm chung của gỗ vua đó là sở hữu màu sắc huyền ảo, vân gỗ đẹp và độ bền cao. Đây chính là một lợi thế giúp gỗ được ưu tiên sử dụng để làm đồ mỹ nghệ và chế tác nội thất cao cấp. Nó không chỉ giúp cho sản phẩm trông sang trọng, đẳng cấp mà còn có tuổi thọ kéo dài hàng trăm năm, có thể dùng làm kỷ vật truyền qua bao thế hệ.

3. Lợi ích sức khỏe từ tinh dầu và mùi hương

Nhiều loại gỗ trong nhóm vương mộc được đánh giá cao vì sở hữu lượng tinh dầu lớn cùng mùi hương dồi dào, chất lượng. Hương thơm thoang thoảng tỏa ra từ chất gỗ này có tác dụng rất lớn trong việc giảm thiểu tình trạng căng thẳng, cũng như xoa dịu tâm trí hiệu quả. Một số loại tinh dầu có đặc tính kháng khuẩn, kháng viêm rất tốt nên trở thành dược liệu quý trong y học.

Giá bán của tứ đại vương mộc

Vương mộc là nhóm gỗ quý với những tính chất và độ hiếm riêng nên rất khó để có thể xác định chính xác giá của từng loại. Nhưng tất nhiên, mức giá của những loại gỗ này không hề rẻ và thường dao động trong khoảng từ vài triệu cho đến hàng chục tỷ đồng, đặc biệt là gỗ kỳ nam thuộc hàng siêu hiếm. Tuy nhiên, giá thành đắt cũng đồng nghĩa với việc giá trị mà loại gỗ này mang lại là rất lớn, thậm chí vượt xa gấp trăm lần so với gỗ thường.

Sau khi tìm hiểu và chiêm ngưỡng về tứ đại vương mộc, có lẽ quý khách cũng phần nào cảm nhận được sự quý giá mà chúng mang lại. Gỗ vua không đơn thuần là sự hoàn thiện của những đặc điểm sinh học mà hơn cả thế, nó còn là sự kết hợp của những giá trị văn hóa, lịch sử và ý nghĩa tâm linh huyền diệu. Tuy nhiên, hiện tại các vương mộc đang nằm trong danh sách bảo tồn nên nếu quý khách muốn tham khảo các sản phẩm nội thất gỗ, hãy truy cập ngay website hungphatsaigon.vn để dễ dàng lựa chọn, mua sắm nhé.