Gỗ là gì? Tổng quan đặc điểm và tính chất của gỗ

Gỗ là gì mà lại được ưa chuộng hàng đầu trong lĩnh vực kiến trúc, nội thất suốt hàng nghìn năm qua? Vẻ đẹp tự nhiên của gỗ giúp các sản phẩm trở nên ấm áp, sang trọng hơn. Đi cùng là những đường vân gỗ uyển chuyển giúp mỗi món đồ đều là phiên bản độc nhất, ấn tượng. Để tìm hiểu sâu hơn về chất liệu này, anh chị hãy cùng Hưng Phát Sài Gòn theo dõi trong nội dung sau nhé.

Gỗ là gì?

Gỗ là một loại vật liệu hữu cơ từ tự nhiên và được tạo ra từ sự phát triển của thân và cành của các loại cây thân gỗ. Thành phần của chúng được cấu thành chủ yếu từ 3 chất: hemixenluloza, lignin và xenluloza. Đây là 3 thành phần có khả năng kết nối với nhau một cách chặt chẽ để tạo nên sự cứng cáp cho chất liệu.

Nhờ độ bền ấn tượng mà từ xưa đến nay, gỗ đã được ưa chuộng để phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau. Chẳng hạn như làm nhiên liệu, xây dựng nhà cửa, đồ nội thất hay chế tạo các công cụ, đồ trang trí,… Không chỉ vậy, đây còn là nguyên liệu được ứng dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp, ví dụ như sản xuất gỗ dán, ván ép hay giấy viết,…

Đặc biệt, gỗ còn góp phần quan trọng trong việc duy trì hệ sinh thái và bảo vệ môi trường một cách hiệu quả. Và để hiểu rõ hơn về gỗ là gì, anh chị hãy tìm hiểu các ưu, nhược điểm của chất liệu này.

1. Ưu điểm của gỗ

Trong quá trình tìm hiểu gỗ là gì, có lẽ anh chị cũng đã biết về sự phổ biến của chất liệu này trên thị trường. Có thể thấy, để trở thành sự lựa chọn hàng đầu của nhiều người thì gỗ đã mang đến những ưu điểm ấn tượng sau:

• Đường vân gỗ đẹp tự nhiên, cho vẻ ngoài độc đáo và ấn tượng.
• Màu sắc ấm áp, dễ chịu nhưng cũng rất sang trọng, đẳng cấp.
• Cho khả năng cách nhiệt và cách điện tốt, đảm bảo không gian luôn dễ chịu, thoải mái.
• Sản phẩm cho khả năng chống ẩm hiệu quả, duy trì độ bền cao và ít bị co giãn theo nhiệt độ
• Gỗ dễ gia công, đẽo gọt nhưng vẫn đảm bảo khả năng chịu lực tốt.
• Có thể liên kết dễ dàng các bộ phận lại với nhau bằng đinh vít chắc chắn.
• Ngoài nội thất, gỗ còn được dùng để sản xuất các loại giấy, tơ nhân tạo cùng một số nguyên vật liệu khác.

2. Nhược điểm cần biết

Dù có nhiều điểm mạnh vượt trội nhưng về bản chất, gỗ vẫn có những hạn chế nhất định cần khắc phục. Đây cũng là điều mà anh chị cần nắm rõ để khám phá các khía cạnh khác nhau khi tìm hiểu chất liệu gỗ là gì, cụ thể:

• Quá trình sinh trưởng chậm, một cây gỗ khi đến tuổi khai thác phải mất rất nhiều thời gian, thậm chí lên đến hàng chục năm.
• Gỗ tự nhiên dễ bị mối mọt, nấm mốc tấn công trong quá trình sử dụng.
• Độ đàn hồi thấp, cần phải ngâm hóa chất mới có thể gia tăng khả năng chịu lực.
• Gỗ là chất liệu từ tự nhiên nên dễ bị tác động bởi môi trường, đặc biệt là nhiệt độ và độ ẩm.
• Trong từng thớ gỗ có chứa nhiều chất tự nhiên, điều này khiến cho việc phủ sơn hay nhuộm màu gặp kha khá khó khăn.
• Đối với các chất liệu gỗ quý hiếm, việc khai thác gặp khá nhiều khó khăn về nguồn cung, dẫn đến giá thành đắt đỏ.

Cấu tạo của gỗ tạo nên sự bền vững phi thường

Càng khám phá sâu hơn về khái niệm gỗ là gì, nhiều người lại càng thêm yêu thích cái vẻ đẹp tự nhiên, mộc mạc nhưng cũng thật bền bỉ của nó. Vậy điều gì đã tạo nên một chất liệu tuyệt vời như thế? Như đã nhấn mạnh ở trên, gỗ chính là một dạng tồn tại vật chất và có cấu tạo chủ yếu đến từ 3 thành phần chính sau:

• Cellulose (40-50%): Cellulose là polysaccharide được tạo nên từ hàng nghìn đơn vị glucose liên kết với nhau thành một chuỗi sợi dài. Nhiệm vụ của các sợi này đó chính là đảm bảo độ bền, tính đàn hồi cũng như sự dẻo dai của gỗ.
• Hemixenluloza (15-25%): Hemicellulose có vai trò gắn kết các sợi cellulose lại với nhau thành một chuỗi dài, sau đó nối chúng lại với lignin. Về cơ bản, Hemixenluloza có tính chất tương tự như Cellulose nhưng lại dễ bị phân hủy hơn. Vì thế mà nó được xem là thành phần chính bị tác động trong quá trình gỗ phân hủy.
• Lignin (15-30%): Lignin là một polymer không đồng nhất và có chức năng cung cấp độ cứng cùng khả năng chống mục cho gỗ. Chúng hoạt động bằng cách lấp đầy các khoảng trống giữa những sợi cellulose và hemicellulose.

Đặc tính của gỗ là gì?

Với cấu tạo phức tạp, chất liệu gỗ cũng theo đó mà mang đến nhiều đặc tính khác nhau. Vậy gỗ có tính chất gì? Quý khách hãy tham khảo 3 nhóm đặc tính dưới đây để có cái nhìn cụ thể nhé:

1. Tính chất vật lý của gỗ

Nhắc đến đặc điểm của gỗ thì cần phải đề cập đến tính chất vật lý của nó. Đây là đặc tính có mối liên quan mật thiết đến độ dẫn điện, dẫn nhiệt cùng khả năng tác động đến âm thanh xung quanh. Trong thực tế, các tính chất này được thể hiện qua những yếu tố sau:

• Khối lượng riêng và độ cứng: Khối lượng riêng của gỗ càng lớn, độ đặc và độ cứng sẽ càng cao. Ngược lại, tỷ trọng của gỗ thấp sẽ khiến gỗ mềm và nhẹ hơn.
• Tính hút ẩm: Gỗ là chất liệu có khả năng hút ẩm từ môi trường xung quanh. Điều này khiến gỗ nhanh bị giãn nở khi đặt trong môi trường ẩm ướt, đồng thời bị co ngót, nứt khi khô.
• Tính cách nhiệt, cách điện và cách âm: Với mật độ gỗ dày đặc, chất liệu này đảm bảo khả năng cách nhiệt, cách âm và cách điện hiệu quả.

2. Tính chất cơ học của gỗ

Khi đã nắm rõ định nghĩa gỗ là gì, để hiểu sâu hơn bạn cần phải nắm được đặc tính cơ học của nó. Về bản chất, đặc tính này của gỗ sẽ có tác động trực tiếp đến khả năng chịu lực của sản phẩm trong thời gian sử dụng, cụ thể:

• Độ bền (Strength): Gỗ có độ bền cao, chúng có thể chịu được tác động mạnh mà không gây hư hại nặng cho sản phẩm:
• Độ bền nén: Khả năng chịu lực của gỗ cũng không hề kém cạnh các loại bê tông thông thường, điển hình như cột nhà gỗ được dựng đứng theo chiều dọc.
• Độ bền kéo: Nhờ sở hữu chuỗi sợi dài Cellulose mà sản phẩm đảm bảo độ bền rất tốt khi kéo căng, thậm chí không thua kém gì kim loại.
• Độ bền uốn: Khi gỗ bị uốn cong, độ bền uốn chính là khả năng chịu lực của nó. Trong đó, những loại gỗ mềm sẽ cho độ bền khi uốn cong tốt hơn so với các loại gỗ cứng.
• Độ dẻo dai và đàn hồi: Có khả năng biến đổi vẻ ngoài dưới ảnh hưởng của lực và trở lại bình thường khi không còn tác động.

3. Tính chất cảm quan

Tính chất cảm quan của gỗ là những tính chất mà con người có thể dễ dàng nhìn thấy, chạm vào hay ngửi thấy,… Cùng tìm hiểu tính chất cảm quan của gỗ là gì qua những đặc tính dưới đây:

• Màu sắc và vân gỗ: Hai yếu tố này có tác động mạnh mẽ đến vẻ đẹp nghệ thuật, độc đáo cho gỗ. Màu sắc được hình thành bởi sự tác động của các chất hóa học có trong lõi gỗ. Còn những đường vân thực chất chính là các vòng tăng trưởng của gỗ theo thời gian.
• Mùi hương: Tùy thuộc vào từng dòng gỗ mà chúng sẽ có hương thơm rất đặc trưng, chẳng hạn như mùi của gỗ Hương, gỗ Đàn Hương hay gỗ Hoàng Đàn,…
• Độ bóng: Đây là tính chất phản xạ lại ánh sáng tự nhiên của gỗ, giúp bề mặt tạo ra độ bóng đẹp ấn tượng. Độ bóng này hầu như được tác động bởi các công đoạn hoàn thiện sau cùng.

Phân loại các loại gỗ phổ biến hiện nay

Khi tìm hiểu tính chất của gỗ là gì, quý khách cũng phần nào hiểu được vẻ đẹp và giá trị của chất liệu gỗ mang lại. Nhưng ngoài gỗ tự nhiên truyền thống, thị trường hiện nay cũng có nhiều loại vật liệu thay thế khác với những đặc điểm riêng biệt, cụ thể:

1. Gỗ tự nhiên vẻ đẹp và giá trị vượt thời gian

Gỗ tự nhiên là chất liệu được khai thác trực tiếp từ các loại gỗ được trồng trong môi trường thiên nhiên. Gỗ sau khi thu hoạch sẽ được xẻ trực tiếp và mang đi xử lý, tẩm sấy để gia tăng độ bền, khả năng chịu lực.

Điểm mạnh của loại gỗ này đó chính là vẻ đẹp nguyên bản đến từ thiên nhiên. Vân gỗ có màu sắc độc đáo, chất liệu tổng thể có màu sắc ấm áp. Gỗ cũng có độ bền rất cao và cho tuổi thọ lâu dài khi sử dụng. Tuy nhiên, gỗ tự nhiên đang ngày càng trở nên khan hiếm khiến giá thành tăng nhanh, đặc biệt là với các loại quý hiếm thì mức giá càng đắt đỏ hơn cả.

2. Gỗ công nghiệp giải pháp hiện đại, tối ưu chi phí

Trái ngược lại với gỗ tự nhiên, gỗ công nghiệp là chất liệu được sản xuất dựa trên sự tổng hợp của các thành phần hóa học, kết hợp với các mẩu vụn gỗ. Đây là một giải pháp thay thế cho gỗ thật nên giá thành của các sản phẩm trên thị trường sẽ rẻ hơn nhiều, đồng thời có thể tạo kiểu, nhuộm màu nhanh chóng.

Tuy nhiên, vì là gỗ công nghiệp nên chất lượng sử dụng của chất liệu này không được đánh giá cao. Nhiều loại gỗ kém chất lượng thậm chí còn chứa các chất độc hại khiến sức khỏe người dùng ngày càng suy giảm.

3. Gỗ nhựa vật liệu tương lai

Khác xa hoàn toàn với định nghĩa gỗ là gì đã biết, gỗ nhựa có thể được xem là một trong những loại vật liệu tương lai hứa hẹn sẽ trở nên bùng nổ trong thời gian tới đó là chính là gỗ nhựa. Như tên gọi, loại vật liệu này sẽ là sự tổng hợp của bột gỗ, nhựa và các chất phụ gia.

Với cấu tạo này, gỗ nhựa đã nhanh chóng thừa hưởng những ưu điểm nổi bật của gỗ và nhựa, điển hình như: kháng nước, chống mối mọt, độ bền cao và an toàn với môi trường, người dùng. Tuy nhiên, cảm giác của loại gỗ này khi sử dụng chắc chắn sẽ không bằng gỗ thật. Chưa kể, nhựa cũng có thể bị biến dạng khi tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thời gian dài.

Một số vai trò của gỗ trong đời sống từ xây dựng đến nội thất

Với sự đa dạng về chủng loại cùng những ưu điểm ấn tượng, chất liệu gỗ ngày càng được ưa chuộng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Để biết các ứng dụng thịnh hành của gỗ, anh chị hãy cùng tìm hiểu qua các gợi ý sau: (1)

• Trong lĩnh vực công nghiệp: Gỗ chính là chất liệu chính để sản xuất giấy viết. Bên cạnh đó, nó còn được dùng để làm các tấm pallet vận chuyển hàng hóa, thùng chứa.
• Làm nhiên liệu: Gỗ chính là nguồn nhiên liệu được dùng để đốt lửa sưởi ấm, nấu ăn,…. Với các loại gỗ cứng, chúng được yêu thích hơn vì cho khả năng cháy chậm và ít bị hun khói hơn so với gỗ mềm.
• Nội thất: Gỗ cũng là nguyên liệu quan trọng dùng để sản xuất các vật dụng, nội thất khác nhau, chẳng hạn như ghế, giường, tủ, bàn ăn cơm, bàn học,…
• Xây dựng: Từ ngày xưa, gỗ đã được con người ứng dụng để làm nhà cửa, đóng thuyền và cả các công trình kiến trúc khác. Điều này vẫn được giữ nguyên và tiếp tục phát triển cho đến thời hiện đại.

Hướng dẫn lựa chọn và bảo quản đồ gỗ bền đẹp theo thời gian

Ai cũng muốn sở hữu những món đồ gỗ chất lượng, nhưng không phải ai cũng biết cách giữ chúng bền đẹp. Mấu chốt nằm ở chỗ liệu chúng ta đã thực sự hiểu gỗ là gì và cách nó “thở” và phản ứng với môi trường? anh chị hãy cùng khám phá những nguyên tắc vàng trong việc lựa chọn và chăm sóc đồ gỗ ngay sau đây.

1. Mẹo nhận biết và lựa chọn các loại gỗ cho người không chuyên

Một sản phẩm được làm từ chất liệu gỗ không chỉ cho vẻ đẹp tự nhiên mà còn đảm bảo được độ bền, độ cứng theo thời gian. Nhưng để chọn được loại gỗ phù hợp, anh chị hãy tham khảo những mẹo phân biệt sau:

• Màu sắc, vân gỗ: Gỗ tự nhiên thường có màu sắc và vân gỗ rất độc đáo, khác biệt. Những đường vân trên bề mặt của chúng sẽ không giống nhau, phân bổ không đồng đều. Điều này hoàn toàn trái ngược so với các loại gỗ công nghiệp có đường vân rập khuôn. Ngoài ra, màu sắc của gỗ cũng thiên về màu tự nhiên hơn, tạo cảm giác trầm ấm, mộc mạc.
• Tỷ trọng: Các loại gỗ tốt thường có khối lượng rất nặng và chắc, khi cầm trên tay sẽ cảm nhận được độ đằm một cách rõ rệt.
• Mùi hương: Một số loại gỗ có mùi hương rất đặc trưng và dễ chịu. Nếu anh chị ngửi thấy mùi hương tự nhiên thì đó là gỗ tốt, nhưng nếu mùi hơi nặng hóa chất và hơi hắc thì cần nên cân nhắc vì mua nhầm gỗ giả.
• Độ bền: Các loại gỗ tốt thường có độ cứng cao, khả năng chịu lực ấn tượng và ít bị cong vênh, mối mọt theo thời gian. Nếu thấy bề mặt gỗ không có dấu hiệu nứt nẻ, mối mọt xâm nhập thì chứng tỏ gỗ có khả năng sử dụng lâu dài.

2. Cách bảo quản đồ gỗ tự nhiên và công nghiệp đúng cách

Sau khi tìm hiểu để phân biệt gỗ là gì thì việc bảo quản đồ gỗ luôn là tiêu chí hàng đầu mà quý khách cần nắm khi sử dụng sản phẩm. Tùy theo sản phẩm đó được làm từ gỗ tự nhiên hay gỗ công nghiệp mà cách bảo quản đôi khi sẽ có sự khác biệt, nhưng nhìn chung đều đảm bảo các quy tắc sau:

• Thường xuyên dùng khăn mềm ẩm để lau bụi trên bề mặt gỗ, nhớ lau theo chiều dọc của vân.
• Tránh đặt nội thất gỗ tiếp xúc trực tiếp với tia UV, nó sẽ khiến bề mặt nhanh phai màu và nứt nẻ.
• Không để gỗ ở khu vực quá ẩm hoặc nơi có nhiệt độ thay đổi đột ngột, nó sẽ khiến quá trình hút ẩm, giãn nở của gỗ diễn ra liên tục.
• Khi vô tình làm đổ vết bẩn ra bàn, quý khách cần sử dụng khăn mềm khô lau sạch, tránh để nước thấm quá sâu vào kết cấu gỗ.
• Không để bề mặt gỗ tiếp xúc trực tiếp với nguồn nhiệt nóng, nên đặt một miếng lót ly ngăn cách để đảm bảo an toàn cho bề mặt gỗ.
• Bảo dưỡng định kỳ cho gỗ từ 6 tháng – 1 năm bằng các loại dầu chuyên dụng nhằm giúp gỗ vừa bóng đẹp, vừa có thêm lớp màng bảo vệ hiệu quả.

Trong bài viết này, quý khách đã được tìm hiểu về chất liệu gỗ là gì và những đặc tính, vai trò của nó trong đời sống. Với những ưu điểm ấn tượng và sự đa dạng về chủng loại, quý khách hoàn toàn có thể lựa chọn chất liệu gỗ phù hợp để ứng dụng cho nội thất của mình. Đến ngay showroom Hưng Phát Sài Gòn gần nhất để lựa chọn mẫu salon, bàn ghế và giường tủ,… được làm từ các chất liệu gỗ bền bỉ, ấn tượng nhé.